Barangay Officials

Barangay Kagawad

Sangguniang Panglungsod Officials

History

THE UNTOLD STORY OF DATU MANYABOG

(Barangay Carol-an)

Carol-an is a valley in the mountain range of the City of Kabankalan and is the farthest place from the City itself. Despite its distance it became famous due to the abundance in rice, corn, tobacco, root crops and vegetables that bring big supply to the City. That abundance then led to the TRIBUCIDE of the whole Bukidnon Karulanon people in 1856. With the leadership of their brave chieftain, MANYABOG, the entire tribe preferred to meet their ends than to be invaded by the Spaniards.

It was in 1856 when the Recollect Missionaries, Fr. Cuenca and Fr. Martinez, through the innovation of Governor Heneral Sarabia, a Spanish military Colonel known for his cruelty, negotiated with the brave chieftain, MANYABOG, and his people to go lowland and join the entire people in the poblacion. With the Recollect fathers’ friendly and sincere persuasion DATU MANYABOG then agreed. Then, entered the greedy merchants of poblacion. Fearful of losing their substantial profits in the products supplied by the Bukidnon, they sowed seeds of intrigue to DATU MANYABOG and GOVERNADOR HENERAL SARABIA. For them, DATU MANYABOG and his

people`s transfer to the lowland may mean the end of their abundant profit from the Bukidnon.

Ruined by intrigues, both parties then made preparations. DATU MANYABOG prepared his men to defend their territory with one “Spears, Bolos and Swords.” But fate was cruel to DATU MANYABOG. He was killed by a cannon and gunshot coming from the artillery of the Spaniards. Despite the death of their leader and the uneven combat, the Bukidnons refused to be taken prisoners or slaves. They retreated to their huts and took shelter in some dwelling. They set fire to the huts and all perished in the conflagration. Some hurled themselves down the cliff. Thus, did an entire tribe perish, the bloodiest and most tragic even in the history of the Philippines. The heroism of DATU MANYABOG and his people must be told and retold to the generation next.

For the present generation of Bukidnon Karulanos , DATU MANYABOG may be dead but his spirit lives on, guiding and inspiring them in their daily lives

.

In the entire country there are about 110 existing tribes that had been identified. In the province of Negros Occidental, about 9 tribes had been recorded and in the City of Kabankalan only BUKIDNON KARULANON TRIBE had been recognized. Also, among the tribal leaders in our Province BARANGAY CAPTAIN JEORGE

M. LARGADO also known as MUNOY of Barangay Carol-an, City of Kabankalan was chosen and took his oath as Chairperson of the Provincial Consultative Body (PCB) with President GLORIA MACAPAGAL ARROYO at Malacanang Palace, Manila on March 1, 2005. He was also the concurrent president of Negros Occidental Federation of Tribal Communities or “NOFETRICOM”.

Now, the Barangay is still abundant in various products which people derive their income from. Furthermore, Barangay Carol-an is one of the progressive barangays of the City of Kabankalan through the able and competent leadership of its Barangay Captain HON. JEORGE M. LARGADO and the BARANGAY COUNCIL that leave no stone unturned to be of service and to promote the welfare of its people.

1955

Adventist Mission School gintukod sa So. Bula Brgy, Carol-an. Diri nagsugod eskwela ang tumandok kag nakahibalo magsulat. Sa ulihi nahibaluan nga ang ini nga eskwelahan hindi gali accredited sa Departamento sang Edukasyon.

Sa sini nga mga tion lasang pa ang Carol-an, damo pa ang kahoy, pispis, baboy talunon kag tambok pa ang duta. Tungod malambo pa ang lasang kag damo pa ang dunang manggad. ang tumandok bisan diin lang gauma. Pagusto lang sila guba sang lasang kag wala problema sa kuhaay uma. Ang produkto sang tumandok wala may gabakal. kon may ara man pila lang. Ang tumandok bulubanta mga 40-60 ka panimalay nga nagadamo sang mga dos siyentos (200).

Enero 6, 1962

Nangin barangay ang Carol-an sa patigayon sang Office of the Provincial Governor sa idalum sang pagpamuno ni Gobernador Alfredo Montelibano. Ini natigayon paagi sa pagpetisyon sang mga pumuluyo sa liderato sang tumandok nga si Felomino Pereguin.

1977

Nahimo ang karsada halin Brgy. Camingawan pakadto sa Brgy. Carol-an. Sa pag abre sang karsada nagsulod man ang mga bolantero, komprador sang hayop kag mga produkto sa uma. Ini natigayon sa idalum sang pagpamuno ni Brgy. Captain Castel. Ang karsada sa oriental nga bahin ginhimo sang PATIC, isa ka kumpanya sang logging sa Ayungon, Negros Oriental. Bisan may karsada, ini indi pa maayo. Ang mga tumandok galakat lang pakadto pakari sa barangay sa pagdala sang ila produkto sa malapit nga merkado sa kaiping nga Barangay Oringao, Barangay Tagukon o sa oriental kon indi sila kasakay sa mga trak sang bolantero.

Sa sini nga tinion nagsugod na ang pag-utod sang kahoy nga gina-uling kag serahe. Nagsugod man ang amat-amat guba sang lasang sa pagdamo sang tawo sa tuyo nga umahan kay matambok ang duta sa sini nga lugar. Ang kabangdanan sang pagsugod sang sini nga mga aktibidades amo ang presensya sang manugbakal.sang kahoy sa nagakalain-lain nga bahin sang barangay, sa oriental, sa Brgy Tagukon kag sa Camingawan

Ini nga tini-on nagsulod ang Federation of Free Farmers sa Sitio Bulusan. Ginsundan ini sang Salvatori kag NPA nga nagtuga sang kagamo sa Carol-an. Nag amat amat damo ang pagsulod sang taga gwa sa lugar. Nakabakal duta, kag pagkabutang para mangabuhi kag magnegosyo.

Ang isa ka hitabo nga hindi malimtan sang tumando2k sa barangay amo ang patyanay sang pamilya Ramirez kag Fabol, mga taga gwa nga nagtuga sang ginamo sa duog. Nangin kabangdanan ini sang daku nga sunog sa barangay. sang 1986

1988

Ginbutangan sang Army Detachment ang Carol-an. Tungod sini ang tumandok labi na gid wala kalinungan kay indi na sila makatulog sa kahadok na basi sila mapabangdan nga NPA. Tungod sang kahisa kag sa indi makontrolar nga taga-gwa nga nagahutik sa army nga NPA ang tumandok labi na gid nangin magamo ang pagpangabuhi sang mga tumandok. Daw nagbalik ang hitabo sang tiempo ni Mang Yabog nga mismo ang taga gwa ang naghatag sang sala nga impormasyon sa gobernador nga naghalit sa mga tumandok.

1994

Nagdaug bilang kapitan si. Jeorge Largado ang pinakabata nga kapitan sang sini nga tiempo, ang ginkilala nga Tribal Chieftain sang Bukidnon-Karulanos. Bilang isa ka bataon nga Kapitan nga nakaeskwela, siya may prinsipyo, may tinindugan kag handum para sa barangay kag mga tumandok sa kon diin sya kabahin. Sa amat-amat na-establisar sang barangay ang mga koneksyon para maka agum sang mga proyekto sa mga ahensya, local man o nasyonal kag institusyon.para makabulig sa barangay.

Sang sini nga mga tinion, ang DENR may ginpatigayon nga Watershed Management Project sa barangay. May ara man gani nga Japanese nga nagbisita sa lugar para maghatag assistance sa pagtanum sang kahoy. Ini mga mga proyekto indi nangin madinalag-on kay wala natigayon tungod sa indi nagsinanto nga pag implementer sang DENR sa mga projekto. Base sa mga impormasyon, ang tumandok indi nangin kabahin sa pagplano o kon ara man ang implementasyon nangin mapinuguson sa ila tungod pati ang ila uma pagatamnan sang kahoy.

Nadakup sang March 28,1996 ang nagsunog sang barangay. Sini man nga tuig gin-islan sang Special Forces sang Army ang na assign sa detachment. Ang presensya sang Special Forces nagtuga pa gid sang kagamo kag indi malinong nga pangginawi sa barangay. Sa pagpasilitar kag pagtinguha nga maestorya ang Brigade Commander sang Barangay Kapitan natigayon gid man ang pag pull-out sang Army Detachment sang 1997.

Ang Land Management Services sang CENRO Kabankalan nagpasilitar sa pagsurvey sang area sang ancestral domain sang Bukidnon Karulanos kag pagkalap sang mga pamatuod nga ang lugar ginaluntaran sang mga tumandok. Ang ini nga lihok suno sa DENR Administrative Order 93-02 nga naghatag sang regulasyons sa pagmatuod, pagkudlit kag pakilala sang ancestral domain. Ang pagsurvey kag pagkalap sang mga pamatuod sang DENR indi nangin maayo ang pagpatigayon tungod sang limitado nga suporta sang barangay. Ang daku nga kabangdanan sini amo ang mga nagligad nga experyensa sang tawo sa DENR nga indi maayo nga nagresulta sa pagdula sang pagsalig sang tawo sa mga programa sang ahensya. Ini nagtuga sang pagbutang sang indi insakto nga ngalan sa Certificate of Ancestral Domain Claim (CADC) nga nagarepresentar sang pinuno sang tribo. Ang CADC ginpirmahan sang anay Sekretaryo Victor O. Ramos sang June 3, 1998. Ugaling tungod sang DENR Memorandum Order 98-15 nga naga untat sang pag processo kag pag isyu sang CADC kag CALC, wala nahatag ang CADC sa mga tumandok.

1999

Ang barangay natigayon sa pag-angkon sang generator. Nagsanag ang pila ka balay sa barangay proper. Tungod sini ang mga panimaly nagsugod man pamakal sang mga gamit de kuryente.

2000

Tungod sa pagduging sang pagpanguling kag pagsirahe sang kahoy sa barangay, nga sa masami illegal tungod wala sang permit, ang barangay nagtigayun pauntat sa panguling kag paggamit sang kahoy sa Carol- an. Ini paagi sa pagpasar sang resolusyon agud dumilian ang amo nga aktibidades. Ang nagakatabo ang taga-gwa o ang sa malapit nga sitio sang Brgy. Camingawan ang gakuha permit pero ang produkto nga kahoy sa Carol-an ginabakal. Ini nga hitabo nagpwe3rsa sa barangay sa pagduso sa pagpa-untat sini bangud halos maubos na ang kahoy sa barangay kag amat-amat naman nabatyagan ang malain nga epekto sini. Dugang sini, may hitabo nga nadakpan sang DENR ang daku nga volume sang nasirahe nga kahoy sa may merkado sang Carol-an tungod sang mga taga-gwa nga nagreport sa DENR. Ini indi nangin mayo sa imahen sang local nga tagdumalahan amo nga ginpasar nila ang resolusyon sa pagdumili sa pagharvest sang kahoy sa barangay. Sini nga tinion gina-suguran obra ang merkado sang barangay.

2001

Gin-award ang CADC sang DENR sa Bukidnon-Karulanos sang April 4, 2001, tatlo ka tuig halin sang gin- isyu ini. Bag-o gin award nag-agi ini sa madugay nga proceso sa pagtukib sa kon ini nasakop sa order sang anay sekretaryo nga untaton ang issuance. Ini natigayon tungod “ang pagbulig sa tumandok” o technical assistance to CADC Holders sa pamaagi sang DENR ginhatag na sa Community Based Forest Management (CBFM) Unit sang CENRO. Ginpasilitar sang CBFM ang pagpamangkot sa legal, sa Regional Technical Director for Lands kag sa Forestry agud maathagan sa isyu. Bag o natapos ang tuig 2000, sa wala untat nga pagfollow-up sa sabat, natigayon gid man ang pagpabor sang regional office nga ihatag na ang CADC sa Bukidnon Karulanos.

2002

Sang April 7, 2002 ang NOCECO nagtigayon sa pag-abre sang kuryente sa barangay. Ini nag tigayon man sa pagdamo sang negosyo nga betahan kag videokehan,

Sini man natukiban nga ang CADC gali nga 1,211 hectares wala nagasakop sang mga importante nga mga landmarks sang tumandok katulad sang sacred burial grounds kag ginaluntaran sang madamo nga tumandok. Naghabyog ang survey pakadto sa Oringao.

2003

Nagsugod ang National Commission on Indigenous People sa pagkalap sang mga kinahanglanon sa pagbalhin sang CADC sa Certificate of Ancestral Domain Title. Sini man ginpatigayon ang pagsurvey sang actual nga erya nga gina-angkon sang tumandok. Diri nahibaluan nga ang tumandok nagaluntad sa 33 ka sitios sa 42 ka sitios sang Brgy. Carol-an. Sila nagadamo sang 762 kapamilya. Ang indi tumandok nagadamo sang 437 kapamilya.

2004

Gin award and CADT sa Bukidnon Karulanos sa kalaparon nga 3,981 hectares. Tungod bation nga ang Presidente Arroyo mag abot para i-award ang CADT sa tumandok, ang karsada sa Carol-an ginkay-o sang City of Kabankalan kag nagnami Tungod sini, madamo ang nagbakal sang motor kag ginhimo habal- habal para masakyan sang pasahero pasaka kag panaog sa Carol-an.

Land Area

• 3788 hectares

Map

Total Population

• 6,950

Number of Households

• 1,374

Education Health and Services Facilities

• 3 Elementary School
• 2 Primary School
• 2 High School
• 11 Day Care Center
• 2 Health Center
• Birthing Center
• 2 Rescue Vehicle
• Barangay Service Vehicle
• Market
• 2 Sport Facility